COVID-19 ทำให้เรามีการศึกษาเรียนรู้ มีการปรับเปลี่ยน มีการใช้สื่อหรือเทคโนโลยีต่าง ๆ มากขึ้น ในวงการแพทย์เริ่มมีการให้บริการแบบทางไกล โดยใช้เทคโนโลยีในการสื่อสาร วินิจฉัยโรคและติดตามอาการ รวมถึงการส่งยาทางไปรณีย์ ทำให้โรคบางโรค หรือกลุ่มโรคที่ไม่ติดต่อ (Non-communicable diseases) แพทย์สามารถวินิจฉัยทางไกลได้ ซึ่งเป็นการลดความแออัดในโรงพยาบาล

ข้อมูลโดย : รศ.นพ.นริศ กิจณรงค์ รองคณบดีฝ่ายสื่อสารองค์กรและกิจกรรมเพื่อสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ยังคงมีความจำเป็น เพียงแต่ต้องปรับแนวทางใหม่ จากการลงพื้นที่แบบปูพรม เป็นการเลือกการค้นหา ทั้งในพื้นที่เสี่ยงที่มีผู้คนมารวมกลุ่มกันเป็นจำนวนมาก และในส่วนของประชากรกลุ่มเสี่ยงต่าง ๆ เช่น กลุ่มประชาชนในชุมชนแออัด กลุ่มแรงงานต่างด้าว กลุ่มอาชีพที่มีความเสี่ยงในการพบปะผู้คนจำนวนมาก

ทั้งนี้กรมควบคุมโรคได้เตรียมการสำหรับ COVID-19 ระยะต่อ ๆ ไป โดยการเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยงและกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่แสดงอาการ เพื่อประเมินสถานการณ์ต่อไป

ข้อมูลโดย : นพ. สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค

นักสืบโรคระบาด จะมีการทำงานเป็นทีม ประกอบด้วยสหวิชาชีพ ทั้งแพทย์ พยาบาลที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) พยาบาลในชุมชน นักเทคนิคการแพทย์ นักวิชาการสาธารณสุข อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.)

ที่มาของคำว่า “นักสืบโรคระบาด” เนื่องมาจากขบวนการในการค้นหาผู้ป่วยของบุคลากรทางการแพทย์เหล่านี้ ซึ่งเมื่อพบผู้ป่วยได้รวดเร็ว ก็สามารถทำการรักษาและลดการแพร่ระบาดได้อย่างรวดเร็วเช่นกัน

ข้อมูลโดย : นพ. สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค

ตามปกติแล้วทุก ๆ เชื้อสามารถไปกระตุ้นให้เกิดอาการอักเสบในร่างกาย ซึ่งทำให้ดูคล้ายกับเป็นอาการของโรคคาวาซากิ ที่จะมีการอักเสบทั่วร่างกายทุกหลอดเลือดได้ ผู้ป่วยเด็กในยุโรปหรืออเมริกา โดยส่วนใหญ่จะเป็นเด็กผิวสี ทำให้มีการสันนิษฐานว่าสาเหตุของโรคอาจมาจากพันธุกรรม การอาศัยในพื้นที่แออัด หรืออาจเป็นการเข้าถึงการรักษาได้ไม่สะดวกในช่วงเวลาที่มีการแพร่ระบาดของ COVID-19 ซึ่งทำให้ได้รับการรักษาไม่ทันการณ์

ทั้งนี้ภาวะอักเสบมากผิดปกติ (Hyper-inflammatory Syndrome) จะไม่พบบ่อย การเกิดขึ้นของภาวะนี้อาจมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องของพันธุกรรมมากกว่าเกิดจากโรคระบาด

ข้อมูลโดย : รศ. พญ. วารุณี พรรณพานิช วานเดอพิทท์ กุมารแพทย์-โรคติดเชื้อ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

บางประเทศอาจมีความจำเป็นจะต้องแบ่งกลุ่มคน เพื่อบริหารจัดการประเทศในสถานการณ์ COVID-19 ที่ยังคงดำเนินอยู่

จากรายงานพบว่าผู้ป่วย COVID-19 ที่มีการติดเชื้อซ้ำหลังจากรักษาหายแล้ว คิดเป็น 5 – 15% เท่านั้น ทำให้มีประชาชนที่ไม่ติดเชื้ออยู่ถึง 85 – 95% ดังนั้นผู้ที่หายจาก COVID-19 แล้ว ถือว่าเป็นผู้ที่มีภูมิคุ้มกันจาก COVID-19 ซึ่งในต่างประเทศจะมีการออกใบรับรองที่เรียกว่า Immunity Passports หรือ บัตรผ่านภูมิคุ้มกัน ให้กับคนกลุ่มนี้ เพื่อให้สามารถเป็นผู้ช่วยในสถานการณ์ COVID-19 เช่น งานที่ต้องอยู่กับคนหมู่มาก งานที่ต้องทำกับกลุ่มเสี่ยงหรือกลุ่มเปราะบาง ทั้งนี้ระยะเวลาของภูมิคุ้มกันจะแตกต่างกันไปตามร่างกายของแต่ละบุคคล จึงต้องมีการตรวจติดตามอาการเป็นระยะ

ข้อมูลโดย : ศ. พญ. จิรพร เหล่าธรรมทัศน์ รองอธิการบดีวิทยาลัยวิทยาศาสตร์การแพทย์เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์

สามารถทำได้หลายวิธี ทั้งการฝึกฝนตัวเองและการออกกำลังกาย แบ่งออกเป็น

1. การฝึกการหายใจ มีหลายวิธี แต่วิธีที่เหมาะสมกับโรคเกี่ยวกับปอด จะเป็นการหายใจโดยเน้นกระบังลม มีขั้นตอนดังนี้
   – อยู่ในท่านั่ง
   – นำมือข้างหนึ่งวางบนทรวงอก อีกข้างหนึ่งวางที่ใต้ลิ้นปี่
   – หายใจเข้าผ่านทางจมูกให้ท้องป่อง ให้รู้สึกว่ามือข้างที่วางอยู่ใต้ลิ้นปี่มีการขยับออก
   – หายใจออกช้า ๆ โดยการเป่าลมออกทางปาก
2. การฝึกไอ ในช่วงที่มีเสมหะเยอะ
   – หายใจเข้าลึก ๆ ให้อากาศเข้าไปในปอด
   – กลั้นหายใจประมาณ 1 – 2 วินาที
   – ไอแรง ๆ โดยใช้แรงดันในช่องท้องเป็นแรงขับ
3. การออกกำลังกายในลักษณะแอโรบิก เพื่อช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อและหลอดเลือดส่วนปลาย

ข้อมูลโดย : พญ.จิรภา แจ่มไพบูลย์ ภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

แนะนำเป็นการสื่อสารเชิงบวก ในลักษณะของการให้ความสำคัญกับสิ่งที่ลูกต้องการจะสื่อสาร หลังจากนั้นให้ผู้ปกครองอธิบายตามตรงว่าตอนนี้ต้องการเวลาทำงานในช่วงเวลาหนึ่ง ในระหว่างนี้ต้องการให้ลูกทำสิ่งที่ผู้ปกครองมอบหมายไปให้เสร็จเรียบร้อย แล้วค่อยมาเล่นกัน แบบนี้ก็จะเป็นวิธีที่ดีสำหรับทุกฝ่าย

ข้อมูลโดย : คุณกีรติ อ้นมั่น นักกิจกรรมบำบัด คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล

แนะนำให้แบ่งเป็น 2 ส่วน

1. กิจวัตรประจำวัน
   – ควรจำลองให้คล้ายกับรูปแบบชีวิตตามปกติที่เคยทำมา
2. กิจกรรมเสริมอื่น ๆ
   – การเล่น การเคลื่อนไหว
   – การทบทวนบทเรียน
   – กิจกรรมร่วมกันภายในบ้าน เช่น ทำงานบ้านร่วมกันกับพ่อแม่

ข้อมูลโดย : คุณกีรติ อ้นมั่น นักกิจกรรมบำบัด คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล

เด็กในช่วงวัยอนุบาลถึงวัยประถม อาจจะยังไม่เข้าใจสถานการณ์เท่ากับเด็กวัยอื่น แนะนำผู้ปกครองทำความเข้าใจด้วยการพูดคุยกันในครอบครัวก่อน ประกอบกับการเล่านิทานหรือการใช้สื่อการสอนสำหรับเด็กที่สามารถหาได้ตามอินเทอร์เน็ต ทั้งนี้ควรระวังการติดตามข่าวของผู้ปกครองที่อาจส่งผลต่อเด็ก แนะนำให้ปรับเป็นการรับสื่อที่หลากหลาย เพื่อให้เด็กเกิดความผ่อนคลาย

ข้อมูลโดย : คุณกีรติ อ้นมั่น นักกิจกรรมบำบัด คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล

COVID-19 สามารถอยู่ในอุณหภูมิที่เย็นได้นานกว่าอุณหภูมิที่ร้อน ยิ่งบวกด้วยความชื้นก็จะทำให้อยู่ได้นานมากขึ้น ดังนั้นควรเลือกบริโภคน้ำแข็งจากโรงงานที่ได้มาตรฐาน มีบรรจุภัณฑ์ที่สะอาดและปลอดภัย ไม่ปนเปื้อนเชื้อโรคต่าง ๆ ก่อนถึงมือผู้บริโภค หากเลือกบริโภคจากร้านค้า ควรสังเกตว่าผู้ขายได้ปฏิบัติตามหลักสุขอนามัยหรือไม่ เพื่อความปลอดภัยและไม่เสี่ยงต่อ COVID-19

ข้อมูลโดย : พญ.พรรณพิมล วิปุลากร อธิบดีกรมอนามัย

สำหรับการเดินทางระหว่างจังหวัดหรือระหว่างเมือง ขณะนี้ยังมีการหยุดการเดินรถประจำทางเนื่องจากสถานการณ์ในต่างจังหวัดยังต้องมีการควบคุมการแพร่ระบาด ในการเข้าออกจุดต่าง ๆ ของพื้นที่จังหวัด ตามการพิจารณาของผู้ว่าราชการจังหวัดนั้น ๆ

สำหรับใน กทม. และเขตปริมณฑล มีการเพิ่มจำนวนเที่ยวการเดินทางของทั้งรถประจำทาง รถไฟฟ้า เรือ ให้มากกว่าช่วงที่ COVID-19 แพร่ระบาดอย่างรุนแรง ซึ่งจะค่อย ๆ กลับมาเป็นปกติ โดยที่ยังคงมาตรการเว้นระยะห่างทางสังคมของกระทรวงสาธารณสุขไว้เช่นเดิม

ข้อมูลโดย : คุณชัยวัฒน์ ทองคำคูณ ปลัดกระทรวงคมนาคม

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ได้เห็นถึงความยากลำบากในสถานการณ์ COVID-19 ของกลุ่มเปราะบาง ได้แก่ กลุ่มเด็กยากจน กลุ่มคนพิการ กลุ่มคนไร้บ้าน กลุ่มคนไร้ที่พึ่ง นอกจากเบี้ยยังชีพ เงินอุดหนุน ที่ให้ตามปกติแล้ว หากอยู่ในพื้นที่ของ พม. ก็จะมีมาตรการคัดกรองและดูแลตามขั้นตอน

ทั้งนี้ พม. ได้มีมาตรการเพิ่มเติมสำหรับกลุ่มต่าง ๆ ดังนี้

1. กลุ่มเด็กยากจน

• เงินอุดหนุนเด็กแรกเกิด (ได้ตามปกติ)
• เพิ่มการสำรองนมสำหรับเด็ก ไว้ให้ที่บ้านพักเด็กและครอบครัว เพื่อช่วยเหลือเด็กอายุ 0 – 3 ปี
• เปิดรับบริจาคจากผู้ต้องการช่วยเหลือ เช่น นมสำหรับเด็ก
• ตั้งให้บ้านพักเด็กและครอบครัว เป็นศูนย์ให้คำปรึกษาสำหรับเด็กและเยาวชน
• เปิดบ้านพักให้แก่เยาวชนที่มีผู้ติดเชื้อในครอบครัวและไม่มีที่พึ่ง
  

2. กลุ่มคนพิการ

• เบี้ยยังชีพคนพิการ เดือนละ 800 บาท (ได้ตามปกติ)
• เงินช่วยเหลือคนละ 1,000 บาท (รับภายใน พ.ค. 63 และจ่ายเพียงครั้งเดียวผ่านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น) สำหรับผู้ที่มีบัตรคนพิการอยู่แล้ว
• ในกรณีที่ผู้พิการมีฐานะยากจน กลุ่มคนพิการที่มีอายุไม่เกิน 18 ปี และมีสวัสดิการแห่งรัฐ ปรับเบี้ยยังชีพคนพิการ จากเดิมเดือนละ 800 บาท เป็นเดือนละ 1,000 บาท (รับตั้งแต่ 1 ต.ค. 63 เป็นต้นไป)
• พักชำระหนี้กองทุนให้กู้ยืมคนพิการ เป็นเวลา 12 เดือน ตั้งแต่เดือน เม.ย. 63 – มี.ค. 64
• จัดตั้งกองทุนให้กู้ยืมประกอบอาชีพ คนละ 10,000 บาท โดยไม่ต้องมีคนค้ำประกัน (เริ่ม มิ.ย. 63)
• สอนอาชีพสำหรับคนพิการแบบออนไลน์

3. กลุ่มผู้สูงอายุ

• พักชำระหนี้กองทุนกู้ยืมผู้สูงอายุ เป็นเวลา 12 เดือน ตั้งแต่เดือน เม.ย. 63 – มี.ค. 64
• จัดที่พักสำหรับผู้สูงอายุจากสถานการณ์ COVID-19
  

4. กลุ่มคนไร้บ้านและกลุ่มคนไร้ที่พึ่ง

• พม. ร่วมกับมูลนิธิต่าง ๆ จะเข้าไปดูแลคนกลุ่มนี้ เช่น แจกหน้ากากผ้า
• พม. จัดหาที่พักและอาหาร 3 มื้อ พร้อมทั้งดูแลด้านสุขภาพ ภายใต้โครงการเราไม่ทิ้งกัน

สำหรับคนพิการหรือผู้ดูแลคนพิการ สามารถสอบถามข้อมูลหรือร้องทุกข์ได้ผ่านสายด่วนกรมการแพทย์ 1668 และสายด่วน 1300 ศูนย์ประชาบดี พม.

ข้อมูลโดย : คุณพัชรี อาระยะกุล รองปลัดและโฆษกกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

สถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือ สปคม. มีพื้นที่ดูแลทั้งหมด 210 เมือง (รวมพื้นที่ของ กทม. และพัทยา) ซึ่งหลังจากที่มีจำนวนผู้ติดเชื้อในระดับต่ำลง ทำให้มีการปรับยุทธศาสตร์การทำงานใหม่ โดยจะทำการหยุดเชื้อที่จะเข้ามาจากต่างประเทศ ด้วยวิธี State Quarantine คือการกักกันโรคในศูนย์ควบคุมโรคที่หน่วยงานของรัฐจัดตั้งขึ้น ทั้งนี้ผู้ที่เดินทางกลับมาจากต่างประเทศจะถูกกักตัวที่โรงแรม เพื่อเฝ้าระวังอาการเป็นระยะเวลา 14 วัน

ข้อมูลโดย : นพ.เอนก มุ่งอ้อมกลาง ผู้อำนวยการสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง

ทั้ง 7 หน่วยงานที่สามารถยื่นขอขึ้นทะเบียนเกษตรกร เช่น กรมส่งเสริมการเกษตร กรมปศุสัตว์ กรมประมง กรมหม่อนไหม การยางแห่งประเทศไทย สำนักงานอ้อยและน้ำตาล โรงงานยาสูบ จะมีการใช้เอกสารที่แตกต่างกัน

ในส่วนของกรมส่งเสริมการเกษตร เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการขึ้นทะเบียน มีดังนี้

1. แบบฟอร์ม ทบก.01 แบบคําร้องทะเบียนเกษตรกรฯ
2. บัตรประชาชน
3. ทะเบียนบ้าน
4. เอกสารยืนยันพื้นที่ทำการเกษตร มีผู้นำหมู่บ้านรับรองเอกสาร

ซึ่งไม่จำเป็นต้องมายื่นเอกสารทั้งหมดที่เกษตรอำเภอ สามารถยื่นที่ผู้นำหมู่บ้านหรือเกษตรอาสาของหมู่บ้าน เพื่อรวบรวมข้อมูลส่งไปที่สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร เพื่อเข้ากลุ่มเกษตรกรกลุ่มที่สองและพิจารณามาตรการเยียวยาต่อไป

ข้อมูลโดย : คุณอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ข้อมูลชุดแรกที่ทางกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้พิจารณากลุ่มเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานต่าง ๆ นั้น เป็นข้อมูลปี 62 / 63 ที่ได้ปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันและผ่านการตรวจสอบแล้ว หากเกษตรกรรายใดยังไม่ได้ทำการติดต่อเพื่อปรับปรุงข้อมูล หรือเกษตรกรรายใดที่ยังไม่เคยทำการขึ้นทะเบียน จะถูกแบ่งให้อยู่ในกลุ่มเกษตรกรกลุ่มที่สอง ซึ่งสามารถยื่นปรับปรุงข้อมูลได้ตั้งแต่วันที่ 1 – 15 พ.ค. 63

ข้อมูลโดย : คุณอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์